تاریخ ایده لیبرالیسم متصل به ایده آزادی یا آزادسازی است. از زمانی که ایده لیبرال به وجود آمده است، هدف آن آزاد کردن روح بشر بوده است. این ایده را می‌توان به سقراط و اصرار وی بر حفظ حقیقت که به قیمت جانش تمام شد، باز گرداند.
لیبرالیسم وسیله‌ای برای حمایت فرد در برابر بازدارنده‌های خودکامه خارجی است که انسان را از درک کامل توانایی‌های خویشتن محروم ساخته‌اند.
مقدرات لیبرالیسم با توجه به اوضاع تاریخی در هر کشور با وجود اقتدارگرایی، گذر از آریستوکراسی، سرعت روند صنعتی شدن و اوضاع و احوال وحدت ملی متفاوت بوده است.

فاشيسم چيست؟

فاشيسم در دو کشور پيشر فته ي اروپايي ظهور کرد که يکي از آنها پرچم دار پروتستانيسم بود و ديگري مهد رنسانس. گرچه ورود اين دو کشور به جرگه ي کشورهاي پيشرفته ي صنعتي به کندي صورت گرفت اما هم آلمان و هم ايتاليا سنت هاي فرهنگي درخشاني داشتند که آزادي وجدان و عقيده را محترم مي شمردند. ولي چه چيزي موجب شد که اين دو کشور ناگهان به ورطه ي بربريسم سقوط کنند و از تکنولوژي مدرن براي ِاعمال خشونت آميز و کنترل انديشه سود برند؟ آيا اين دو ملت داراي معايب باطني بودند؟ آيا با ظهور فاشيسم و نازيسم مفهوم ترقي و پيشرفت مورد ترديد قرار نگرفته است؟
آيا در روند ليبرالي شدن آلمان و ايتاليا نقصاني وجود داشت؟
به راستي سرشت واقعي فاشيسم چيست؟ آيا از لحاظ تجربه ي سياسي، فاشيسم اساساً چيز تازه اي است ، يعني مخلوق قرن بيستم است؟ يا فاشيسم صرفاً همان استبداد کهن است که تکنولوژي مدرن را براي کسب قدرت و حفظ آن ماهرانه به کار مي گيرد؟ مورخان ، جامعه شناسان ، روان شناسان اجتماعي و نظرية پردازان سياسي از زمان به قدرت رسيدن موسوليني در سال ۱۹۲۲ اين پرسش ها را مطرح کرده اند اما هنوز بر سر اين موضوع که ماهيت فاشيسم چيست و علل ظهور آن در عصر ما چيستند توافق نظر حاصل نشده است.

يدالله موقن

ليبرال‌دموكراسی ايرانی و مشكلات آن

دكتر احمد بنی‌جمالی، استاد علوم سیاسی و عضو هیات علمی دانشگاه آزاد است. وی نویسنده كتاب آشوب (مطالعه‌یی در زندگی و شخصیت محمد مصدق) است و مطالعات، گفت‌وگوها و نوشته‌های متعددی در حوزه تاریخ معاصر ایران دارد. با او درباره تفکر لیبرال و موانع و مشکلات آن در جامعه ایران به گفتگو نشسته ایم .

نجات بهرامی

لیبرالیسم و قومیت

لیبرالیسم مکتبی است که تحقق آزادی فردی را وجهه همت خود قرار داده است. این مکتب طی دوره ای بیش از سیصد سال این هدف کلّی را دنبال کرده است. البته بین لیبرالها در تعریف آزادی و حد و حدود آن اختلاف نظر وجود دارد و همین امر باعث تقسیم لیبرالیسم به دو اردوگاه رقیب شده است: لیبرالهای نوکلاسیک و رفاه. ولی آنچه که همه آنها را به هم پیوند می دهد، آرزوی ارتقای آزادی فردی است. تاکید لیبرالها بر آزادی نشأت گرفته از این برداشت آنها درباره سرشت انسان است که معتقدند انسانها می توانند آزاد زندگی کنند. این دیدگاه در مقابل دیدگاه کسانی قرار می گیرد که انسانها را بی اختیار و اسیر هوی و هوس و امیال نفسانی خود می دانند. لیبرالها نیز معترفند که انسانها هوی و هوس دارند، اما بر این باورند که به سبب خرد، توانایی نظارت و هدایت امیال خود را نیز دارند.

علی مرشدی زاد

ایمان به مثابه امری انفسی

چکیده: در این مقاله به بررسی افکار متفکری غربی که به نظر می رسد تفکراتش از منظر دینی اهمیت دارد، پرداخته شده است. نویسنده در این اثر سعی کرده گرایش دینی کی یر کگور را با توجه به شاخصه های اصلی تفکر او و همچنین آثار متفاوتش تبیین کند. به نظر نویسنده، کی یر کگور شاهد عدم مقبولیت دینداری سنتی در زمانه خود است. لذا آن را نقد می کند و در مقابل آن الگوی دیگری را مطرح می کند. الگوی کی یر کگور باز ایمانی است. کی یر کگور تجسم واکنشی فعال به مرگ ایمان در اروپای قرن نوزدهم است.

امیر میرهاشمی

هند، دمکراسی، لیبرالیسم

هند ازجمله کشورهایی است که در آسیا و خاور‌میانه خاستگاه اولین دولت‌های مقتدر و امپراطورهای بزرگ بوده است. در چند دهه گذشته هند به عنوان الگوی دمکراسی آسیایی شناخته شده و به حق از بسیاری لحاظ شایسته این عنوان بود. پس از استقلال هند، تصور دستیابی به یک دمکراسی موفق بسیار دشوار بود، و ضعیتی که هند با آن مواجه بود مملو از موانعی بود که هر یک به تنهایی می‌توانست از پیشبرد دمکراسی در یک کشور جلوگیری کند. اما به هرروی هند در مسیر دمکراتیزاسیون حرکت کرد و دردستیابی به یک دمکراسی پویا موفق بود.

سیاوش روزبه

رویکرد دولت پهلوی به مذهب

عدم حمایت از روشنفکران و اندیشه‌های سکولار در سال‌های پایانی دوران پهلوی فرسودگی و نابودی این اندیشه‌ها را به دنبال داشت. قدرت گرفتن گرایشات مذهبی در ایران به دلیل توانایی این گرایشات در برقراری ارتباط با مردم و برآوردن امال و آرزو‌های سرکوب شده آن‌ها نبود بلکه بیش از هرچیز ریشه در تزلزل وسست‌بنیادی نهاد‌ها و اندیشه‌های سکولار داشت. بحران سکولاریسم در ایران ازعمده عوامل شکل‌گیری جنبش‌های رادیکال اسلامی بود. فعالیت‌های عصر پهلوی در جهت ایجاد نهاد‌های آموزشی با اقتدارگرایی و روش‌های مداخله‌گرانه سبب شد تا این نهاد‌ها به ندرت جنبه مستقل خود را در رشد اندیشه‌های لیبرالی از دست بدهند و زمینه‌ساز ایدئولوژی‌های هویت‌طلب اسلامی شود.

سیاوش روزبه

شهروند لیبرال دمکراسی

شهروند فردی است در رابطه ای متقابل بادولت که دارای حقوق سیاسی و مدنی است و در پاسخ دارای وظایفی در قبال دولت است که در این بین رابطه به وجود امده را ، رابطه شهروندی می‌نامند . پس از آن شهروند ، همزمان جایگاهی برای فرد در رابطه با دولت است که به لحاظ حقوق بین الملل دارای ارزش است و از همین روی حقوق بین الملل ، دولت ها را به رعایت آن ملزم میدارد.

سیاوش روزبه

نقد و نظری بر لیبرال دموكراسی

میل به تبعیت از بنثام، و در برابر لیبرالیسم محض، سعی در برافراشتن پرچم برابری در عین آزادی نمود. بر این اساس به طرح پاره ای مسئولیت های اجتماعی برای دولت پرداخت. در همین راستا بود که میل: "لیبرال دموکراسی را بهترین و عادلانه ترین شیوه حکومت در جوامع بشری می دانست"(١١) شاید از همین سالها بود که لیبرالیسم برای استمرار حیات خود نیازمند اختلاط با مفهومی از دموکراسی شد .

یاسر عزیزی

اندیشه کانت و نقد عقل

با دورود

این ترجمه به درخواست مترجم از این سامانه حذف شده است.

ارادتمند
بهمن زاهدی

دموکراتیک شدن فرهنگ

دموکراتیک شدن فرهنگ مقاله نسبتا مفصلی است از جامعه شناس برجسته آلمانی و استاد جامعه شناسی معرفت، کارل مانهایم، که در سال های پس از ۱۹۳۳ نوشته شد، یعنی در سال هایی که در اروپا فاشیسم، نازیسم و فرانکیسم رو به رشد بود، در شوروی روایت استالینی از سوسیالیسم عنان قدرت را در اختیار داشت و در خاورمیانه روند مدرنیزاسیون به دست دیکتاتورها در ترکیه و ایران پیش می رفت، می توان گفت در آن سال ها دغدغه دموکراسی بازار چندانی نداشت.

کارا مانهایم

دین و دولت در اندیشه هابز، لاک و کانت‏

دغدغه این نوشتار، توصیف و تحلیل رابطه دین و سیاست در اندیشه مدرن است. گرچه متفکران زیادى در عصر مدرنیته به نسبت‏یابى دین و سیاست پرداخته‏ اند، تمرکز بر سه متفکر بزرگ این دوره؛ یعنى هابز، لاک و کانت، کمک خواهد کرد تا برخى از ریشه‏ هاى مجادلات کنونى ایران درباره نسبت دین و سیاست را کشف کنیم.
تفکیک دین طبیعى از مذهب مدنى و ابزار نگارى دین در نظریه هابز، تفکیک نهاد دولت از نهاد دین و بنیان‏گذارى نظریه سکولاریزم در نظریه لاک و بالاخره تأویل بردن دین وحیانى به اخلاقى در نظریه کانت، شاید مهم‏ترین نظریه‏ هاى موجود باشند که تأملى دوباره مى‏ طلبند.

عبدالوهاب فراتی

دیدگاه فوکویاما درباره بحران اقتصادی ، آینده لیبرال دموکراسی و الگوی چین

فرانسیس فوکویاما با نقل قول از کارل مارکس می‌نویسد که نظریه‌های سیاسی – اجتماعی فقط در صورت بیان نگرانی‌ها و مطالبات جمعیت وسیعی از مردم به یک نیروی موثر بدل می‌شوند. در عین حال تاریخ نشان می‌دهد که تا حدود سه قرن پیش تمام نظریه‌های نیرومند به نوعی مذهبی یا تاثیر گرفته از مذهب بودند. اولین جهان‌بینی غیرمذهبی که به «لیبرالیسم» مشهور شد حدود سه قرن پیش و با اتکا به حمایت و جنبش‌های سیاسی طبقه متوسط پا گرفت.

نجات بهرامی

لیبرال‌دمکراسی و سیری در عقاید جان استوارت میل

(جان استوارت میل از متفکران بزرگ سیاسی اجتماعی انگلستان و از تاثیرگذاران عمده براندیشه لیبرال است. بدون شک میل اسطوره‌ی آزادی فردی و پردازشگر لیبرالیسم انگلیسی بود. او در زندگی سیاسی اجتماعی انگلستان چه در اصلاح قانون انتخابات و چه در کسب حق رای برای زنان نقش مهمی داشته است)

سیاوش روزبه

دولت حداقلی در نگاه میلتون فریدمن

فلسفه لیبرالیسم عبارت است از اعتقاد به شرف ادمی وازادی وی برای استفاده حداکثر ازاستعداد ها وتوانایی هایش انگونه که خود میخواهد ، جز در مواردی که مزاحم فرد دیگری شود .

سیاوش روزبه

لیبرال دموکراسی یگانه راه جهان سوم

اصطلاح جهان سوم طی چند دهه اخیر یکی از رایجترین عناوین برای گروه بزرگی از کشور های جهان در اسیا ، افریقا و امریکای لاتین بوده است . درسال1952 اولین بار الفرد سووی جمعیت شناس و اقتصاد دان فرانسوی اصطلاح جهان سوم را برای طبقه بندی بهتر کشورها ازدوبلوک شرق وغرب استفاده کرد . پس از پایان جنگ جهانی دوم و اتمام دوره استعماری نگاه ها به سوی کشور های متوجه شد که از لحاظ اقتصادی ، سیاسی ، فرهنگی و اجتماعی دچار مشکلات عظیم هستند .

سیاوش روزبه

اقتصاد سیاسی جنگ و نزاع

در این مقاله با بهره گیری از نطریه انتخاب عمومی و اقتصاد سیاسی نشان خواهیم داد که چگونه رهبران عقلایی به معنای بیشینه ساز منفعت شخصی، در ساخت های سیاسی متفاوت اقدام به جنگ کرده و یا از آن اجتناب می کنند. در جوامع باز، تصمیم برای آغاز جنگ در یک منازعه خارجی اولا با صرف زمان محقق می شود و ثانیا وقتی رخ می دهد که یا تمامی گزینه های صلح آمیز به نتیجه نرسیده باشد و یا احتمال پیروزی بسیار بالا باشد. از سوی دیگر بدین پرسش پاسخ می دهیم که چرا دو جامعه باز به ندرت با یکدیگر می جنگند.

پویا جبل عاملی

نگاهی به نقد «هایک» بر سوسیالیسم

سوسیالیسم دموکراتیک، جامعه آرمانی بزرگ چند نسل اخیر ، نه تنها غیر قابل دستیابی است بلکه کوشش برای حصول آن چیزی کاملا متفاوت به وجود می‌آورد که تنها شمار اندکی از آن‌هایی که اکنون آرزوی این جامعه آرمانی را دارند، آمادگی پذیرش نتایج آن را خواهند داشت و بسیاری از افراد تا زمانی که این راتباط در تمامی جهات روشن نشده باشد، آن را باور نخواهند کرد.

سیاوش روزبه

آزادی فردی

اگر عقل بشر ازاد گذاشته شود تا الگوی از قبل تصور شده ای را بر جامعه تحمیل کند و اگر به قدرت استدلال ما اجازه داده شود تا تلاش خلاق را به انحصار خود در اورد ... ان گاه نباید تعجب کنیم که جامعه ، کارکرد خود را به عنوان یک نیروی خلاق از دست بدهد .

فردریش فون هایک

نگاهی به رابطه میان مسیحیت و نظام بازار

ماکس وبر به درستی اشاره می کند که انگیزه مال اندوزی همیشه وجود داشته و خاص جامعه مدرن نیست اما آنچه تازگی دارد و موجب پیشرفت اروپای غربی دوران مدرن نسبت به سایر جوامع می گردد نگاه جدید به مفهوم کار و ثروت ناشی از آن است . صرفه جویی، توسعه کسب و کار و تولید ثروت بیشتر از منظر اصلاح گران دینی سده شانزدهم یعنی لوتر و به ویژه کالون به عنوان انجام وظیفه دینی تلقی می شود . آنها تأکید می ورزند که تولید ثروت بیشتر می تواند نشانه برگزیده شدن مومن و رستگاری او باشد اما در عین حال آنها لذت جویی از این ثروت را به شدت نهی می کنند.

دكتر موسی غنی نژاد

لیبرالیسم و آزادی مذهب

لیبرالیسم بیش از هرچیز در پی طرفداری از حق مالکیت فردی بوده است . اما یکی دیگر از مواردی که از همان اغاز درا ندیشه بزرگان لیبرال بر ان تاکید شده است . ازادی بیان و یا به تعبیری ازادی مذهبی است .

سیاوش روزبه